اگر ارت سنج به درستی نگهداری نشود، ممکن است به دستگاه آسیب برسد و نتایج اندازه گیری ارت تستر نیز نادرست باشد. همین مسئله می تواند خطرات جبران ناپذیری ایجاد کند. به همین دلیل بحث نگهداری و تعمیر ارت سنج اهمیت ویژه ای دارد. در این مقاله قصد داریم تا به بررسی دقیق این موضوع بپردازیم و یاد بگیریم چگونه با رعایت چند اصل ساده، عمر دستگاه ارت سنج خود را افزایش دهیم و از هزینه های اضافی تعمیر یا خرید مجدد این تجهیز جلوگیری کنیم.
ارت سنج که با نام ارت تستر شناخته می شود، ابزاری است که به مهندسان و تکنسین ها کمک می کند تا مقاومت زمین را اندازه گیری کرده و از سلامت سیستم ارتینگ (اتصال به زمین) اطمینان حاصل کنند. بدون این دستگاه، نمی توان صحت عملکرد سیستم ارتینگ را مورد بررسی قرار داد. از همین رو، ارت سنج یک وسیله ی مهم در فرایند ایمنی الکتریکی است.
بیش تر بدایند
سیستم ارتینگ به عنوان یکی از حیاتی ترین بخش های زیر ساخت های الکتریکی، نقش بسیار مهمی در ایمنی انسان ها و تجهیزات الکتریک دارد. به زبان ساده، ارتینگ مانند یک مسیر امن برای تخلیه جریان های ناخواسته و اضافی است که از خطرات برق گرفتگی و آتش سوزی جلوگیری می کند.
اهمیت نگهداری ارت سنج در طولانی شدن عمر مفید دستگاه
عوامل و فاکتورهای مختلفی وجود دارند که رعایت کردن آن ها باعث می شود تا ارت تستر شما از عمر مفید و طولانی برخوردار باشد. در ادامه به معرفی برخی از این فاکتورها خواهیم پرداخت.
تاثیر شرایط محیطی بر عملکرد ارت سنج
ارت سنج ها معمولاً در محیط های مختلف از جمله کارگاه ها، ساختمان ها و موارد مختلف صنعتی استفاده می شوند. این تنوع شرایط محیطی می تواند بر عملکرد دستگاه تأثیر گذارد. عوامل مختلفی مانند رطوبت، گرد و غبار، گرما یا سرمای شدید از جمله تهدیدات اصلی برای ارت سنج هستند.
برای مثال، اگر دستگاه در محیط مرطوب قرار گیرد، قطعات الکترونیکی داخلی آن دچار خوردگی میشوند. یا اگر ارت تستر در معرض گرد و غبار باشد، سنسورها و اتصالات دستگاه به مرور زمان دچار اختلال خواهند شد. بنابراین نگهداری ارت سنج در شرایط محیطی مناسب، اولین قدم برای افزایش طول عمر آن است.
بررسی خطاهای رایج ناشی از عدم نگهداری
یکی از مهم ترین دلایل خرابی ارت سنج ها، عدم توجه به نگهداری صحیح است. برخی از خطاهای رایج عبارتند از:
- نمایش اعداد اشتباه به دلیل کثیف بودن پراب ها
- خاموش شدن ناگهانی دستگاه به علت ضعیف بودن باتری ها
- از کار افتادن نمایشگر بر اثر ضربه یا فشار زیاد
- خطا در اندازه گیری به دلیل کالیبراسیون نا مناسب
این مشکلات در نگاه اول ساده به نظر می آیند اما گر به موقع بر طرف نشوند، می توانند به خرابی کامل دستگاه منجر شوند.
اصول اولیه نگهداری و تعمیر ارت سنج
هر دستگاه اندازه گیری اگر به درستی نگهداری نشود ممکن است بعد از مدتی استفاده دچار آسیب یا خرابی شود. دستگاه ارت تستر نیز به همین گونه است. در ادامه نکاتی بیان شده است با رعایت آن ها می توانید از دستگاه ارت سنج خود به خوبی نگهداری کنید.
نکات مهم در استفاده روزمره از ارت سنج
برای آنکه عمر دستگاه ارت تستر شما افزایش یابد می بایست در استفاده از آن به چند نکته توجه داشت:
۱- همیشه قبل از استفاده از تجهیز، پراب ها و کابل ها را بررسی کنید.
۲- از ضربه زدن یا پرتاب کردن دستگاه خودداری کنید.
۳- دستگاه را در محیط خشک و به دور از رطوبت نگهداری کنید.
۴- پس از هر بار استفاده، دستگاه را در کیف مخصوص آن قرار دهید.
این نکات ساده اما مهم در نگهداری و تعمیر ارت سنج میتوانند از بسیاری از مشکلات احتمالی جلوگیری کنند.
روش های صحیح تمیز کردن دستگاه
تمیز کردن ارت سنج به ظاهر کار سادهای است، اما اگر به روش درست انجام نشود، میتواند به دستگاه آسیب برساند. برای تمیز کردن صحیح و اصولی دستگاه موارد زیر را در نظر بگیرید:
- از دستمال نرم و خشک استفاده کنید.
- هرگز از مواد شوینده شیمیایی قوی استفاده نکنید.
- برای تمیز کردن پراب ها می توانید از الکل ایزوپروپیل استفاده کنید.
- مطمئن شوید قبل از استفاده مجدد، دستگاه کاملاً خشک است.
نحوه نگهداری باتری و کالیبراسیون ارت سنج
باتری ها یکی از نقاط ضعف هر دستگاه الکترونیکی هستند. اگر باتری به موقع تعویض نشود، میتواند باعث خرابی مدارهای داخلی دستگاه شود. توصیه می شود باتری ارت سنج هر چند ماه یک بار بررسی شده و در صورت نیاز تعویض گردد.
کالیبراسیون نیز موضوع مهم دیگری است که باید به آن توجه داشته باشید. بدون کالیبراسیون دوره ای، نتایج اندازه گیری ارت تستر ممکن است همراه با خطا و اشتباه باشد. بهتر است ارت سنج یک بار در سال توسط مرکز معتبر کالیبره شود تا دقت آن تضمین گردد.
آموزش تعمیر ارت سنج در صورت بروز خرابی های متداول
ارت سنج ها معمولاً دچار مشکلات مشابهی میشوند، که در ادامه برخی از آن ها را نام خواهیم برد.
شایع ترین مشکلات در ارت سنج ها
۱- روشن نشدن دستگاه
۲- نمایش اعداد اشتباه روی نمایشگر دستگاه
۳- کار نکردن پراب ها
۴- بروز خطا در ذخیره کردن اطلاعات یا انتقال داده ها
شناخت این مشکلات اولین قدم برای تعمیر ارت سنج است.
مراحل عیب یابی ارت سنج
برای عیب یابی ارت سنج، می توان مراحل زیر را دنبال کرد:
- بررسی باتری و منبع تغذیه
- بررسی کابل ها و پراب ها
- تست سلامت نمایشگر دستگاه
- بررسی فیوز ها و مدارهای داخلی
- انجام تست کالیبراسیون به منظور نگهداری و تعمیر ارت سنج
در بسیاری از موارد مشکل دستگاه با همین بررسی های اولیه رقع می شود و نیازی به تعمیرات تخصصی تجهیز نیست.
چه زمانی باید دستگاه را به متخصص بسپاریم؟
اگر ارت تستر شما دچار مشکلات پیچیده تری مانند خرابی مدارهای داخلی، سوختن قطعات الکتریکی یا خرابی نمایشگر شود، بهتر است آن را به متخصصان تعمیر ارت سنج بسپارید. تلاش برای تعمیر شخصی در این موارد نه تنها مشکل را حل نمی کند، بلکه می تواند خسارت بیش تری به دستگاه وارد کند.
بیش تر بخوانید: ارت سنج چیست؟
راهنمای انتخاب تعمیرکار حرفه ای برای ارت سنج
وقتی ارت تستر دچار مشکل می شود، اولین فکری که به ذهن میرسد پیدا کردن تعمیرکار حرفه ای است. اما همه تعمیرکارها تخصص کافی برای تعمیر ارت سنج را ندارند. یک تعمیرکار حرفهای باید ویژگیهای زیر را داشته باشد تا بتواند دستگاه تستر زمین شما را به درستی تعمیر کند.
۱- تجربه عملی بالا در کار با ارت سنج و دستگاه های اندازه گیری مشابه
۲- آشنایی کامل با سیستم ارتینگ و کاربردهای ارت سنج
۳- داشتن ابزارهای تخصصی برای تست و عیب یابی
۴- سابقه کاری معتبر و رضایت مشتریان قبلی
۵- ارائه ضمانت تعمیرات برای اطمینان خاطر مشتری
انتخاب تعمیرکار غیر متخصص درست مانند این است که یک پزشک عمومی را برای عمل جراحی قلب انتخاب کنید؛ این امر نتیجه ای جز ضرر نخواهد داشت.
مزایای سپردن ارت تستر به مراکز معتبر جهت تعمیر دستگاه
وقتی تستر مقاومت زمین خود را به مراکز معتبر جهت تعمیر می سپارید، چند مزیت مهم نصیب شما خواهد شد. در ادامه به برخی از آنان اشاره کرده ایم.
- استفاده از قطعات اورجینال و با کیفیت جهت نگهداری و تعمیر ارت سنج
- تعمیر دستگاه توسط تکنسین ها آموزش دیده
- انجام تست های کالیبراسیون بعد از تعمیر
- ارائه فاکتور و ضمانت نامه معتبر
- جلوگیری از تکرار خرابی و هزینه های مجدد
این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا در صورت تعمیر غیر اصولی، دستگاه دیگر دقت لازم برای تست سیستم ارتینگ را نخواهد داشت.
انواع ارت تستر
ارت سنج ها در سه دسته بندی کلی قرار می گیرند که شامل ارت سنج دیجیتال و ارت سنج کلمپی و ارت سنج عقربه ای است. در ادامه به طور مختصر هر یک را معرفی خواهیم کرد.
ارت تستر دیحیتال
ارت تسترهای دیجیتال امروزه پر کاربردترین نوع این دستگاه هستند. آن ها با نمایشگر دیجیتال و قابلیت های متعدد، اندازه گیری های دقیقی ارائه می دهند و استفاده از آن ها بسیار ساده است. برخی مدل های پیشرفته ی ارت سنج دیجیتال قابلیت ذخیره ی داده ها و انتقال اطلاعات به کامپیوتر را دارند. این نوع ارت تستر برای بیشتر پروژه های صنعتی و ساختمانی مناسب است.
ارت تستر عقربه ای
ارت تسترهای عقربه ای یا آنالوگ قدیمی تر از نوع دیجیتال هستند و با عقربه ی مکانیکی نتایج را روی نمایشگر نشان می دهند. هرچند دقت ارت سنج عقربه ای نسبت به نوع دیجیتال کم تر است، اما به دلیل مقاومت بالاتر در شرایط سخت محیطی همچنان در برخی از پروژه ها استفاده می شود.
ارت تستر کلمپی
این نوع ارت تستر بدون نیاز به کوبیدن میله های کمکی در زمین کار کار می کند. برای اندازه گیری مقاومت زمین با این نوع ارت تستر کافی است کلمپ دستگاه دور هادی زمین قرار بگیرد تا میزان مقاومت زمین اندازه گیری شود. ارت سنج کلمپی بیشتر برای مکان هایی مناسب است که امکان قطع سیستم ارت وجود ندارد یا دسترسی به زمین دشوار است.
جمع بندی
نگهداری و تعمیر ارت سنج نه تنها برای افزایش طول عمر و سلامت دستگاه پر اهمیت است، بلکه به طور مستقیم با ایمنی تجهیزات و جان افراد در ارتباط است. با رعایت اصول ساده ای مانند سرویس های دوره ای، تمیز نگه داشتن دستگاه، استفاده صحیح و انتخاب تعمیرکار حرفه ای، می توان عمر ارت سنج را چندین سال افزایش داد. همچنین با توجه به هزینه های بالای خرید دستگاه جدید، نگهداری اصولی یک سرمایهگذاری مطمئن محسوب می شود.
به یاد داشته باشید که یک تستر مقاومت زمین سالم و دقیق تضمینکننده امنیت کل سیستم الکتریکی است. بنابراین هرگز از اهمیت نگهداری و تعمیر آن غافل نشوید.
سوالات متداول (FAQ)
۱- نیاز است تا هر چند وقت یکبار دستگاه ارت سنج کالیبره شود؟
بهتر است ارت سنج سالی یک بار در مراکز معتبر کالیبره شود تا دقت اندازه گیری آن مورد بررسی قرار گیرد. این مورد یکی از اصول مهم نگهداری و تعمیر ارت سنج است.
۲- مهم ترین دلیل خرابی ارت سنج چیست؟
بیشترین دلیل خرابی ارت تستر ها شرایط نامناسب نگهداری مانند رطوبت، ضربه یا عدم سرویس دوره ای است.
۳- کدام برند ارت سنج برای استفاده طولانی مدت مناسب تر است؟
تستر های مقاومت زمین از برندهای هیوکی و فلوک معمولاً کیفیت بالاتری دارند، اما هزینه خرید و تعمیرشان هم نسبت به سایر برندها بیش تر است. برای استفاده های ساده تر، برندهایی مانند ارت سنج مستک و ارت تستر SEW مناسب تر هستند.
۴- ایا ارت سنج های دیجیتال بهتر از مدل های آنالوگ هستند؟
بله. ارت تستر های دیجیتال دقت بیش تری دارند و امکانات بیش تری مانند ذخیره ی داده ها ارائه می دهند. اما حساس تر به شرایط محیطی هستند. به همین دلیل می بایست برای نگهداری و تعمیر ارت سنج های دیجیتال دقت بیش تری داشته باشید.
