ارت سنج

ارت تستر که با نام اهم سنج یا ارت سنج نیز شناخته می‌شود دستگاهی الکترونیکی است که برای اندازه گیری مقاومت الکتریکی زمین و تست چاه های ارت به کار می رود. این دستگاه معمولاً دارای سه یا چهار پایانه است که به الکترودهای مختلف متصل می شود و می تواند مقاومت بین دو نقطه زمین را اندازه گیری کند. این اندازه‌گیری برای بررسی کیفیت اتصال زمین و عملکرد درست سیستم‌های ارتینگ در تأسیسات الکتریکی بسیار حیاتی است. مقادیر مقاومت زمین باید حدود 5 تا 10 اهم باشد.

نحوه کارکرد ارت سنج

ارت تستر با استفاده از دو الکترود جریان و یک الکترود پتانسیل، جریان الکتریکی را به زمین هدایت می‌کند و با اندازه‌گیری ولتاژ و جریان، مقدار مقاومت را محاسبه می‌کند. این دستگاه به طور کلی شامل یک ژنراتور و یکسوساز است که برای تبدیل جریان متناوب به مستقیم استفاده می‌شود.

یکی از نکات مهم درباره دستگاه ارت تستر این است که نتایج اندازه گیری شده توسط دستگاه به شدت تحت تأثیر شرایط محیطی قرار داد. برای مثال خاک مرطوب مقاومت کم تری نسبت به خاک خشک دارد. همچنین وجود سنگ و شن در خاک می تواند عدد مقاومت ارت را بالا ببرد. به همین دلیل است که اندازه گیری مقاومت زمین باید توسط فرد آگاه و با تفسیر درست نتایج انجام شود.

کاربردهای ارت تستر

مهم ترین کاربرد دستگاه تستر زمین، بررسی کیفیت اتصال زمین و عملکرد درست سیستم‌های ارتینگ است اما کاربردهای دیگری نیز دارد که شامل موارد زیر است:

ساختمان ها و پروژه های عمرانی

بررسی مقاومت چاه ارت به منظور جلوگیری از برق گرفتگی و رعایت استانداردهای ایمنی.

صنایع و کارخانجات

تست سیستم های ارتینگ در ماشین آلات و تجهیزات سنگین به منظور کاهش خطرات ناشی از نشت جریان.

نیروگاه ها و پست های برق

کنترل دقیق مقاومت زمین برای حفاظت از شبکه های انتقال برق و جلوگیری از آسیب ناشی از صاعقه و اضافه ولتاژ.

در صنایع نفت و گاز و پتروشیمی

برای کنترل الکتریسیته ساکن و تخلیه ایمن بارهای الکتریکی و عدم ایجاد جرفه ای ناشی از الکتریسیته.

انواع ارت سنج

دستگاه تستر زمین به سه دسته‌ی اصلی تقسیم می‌شود:

ارت سنج دیجیتال

پیشرفته ترین نوع ارت تستر است که در اکثر پروژه های صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد. دقت بالا، نمایشگر واضح با قابلیت نمایش سریع داده های اندازه گیری شده، قابلیت ذخیره داده و حتی اتصال به نرم‌افزار مخصوص، از ویژگی‌های این نوع ارت سنج است.

ارت تستر عقربه ای

نوع ابتدایی از دستگاه ارت تستر است که از یک نشانگر سوزنی برای نمایش مقادیر اندازه گیری شده استفاده می‌کند و هیچ گونه صفحه‌ی دیجیتالی ندارد. این ابزارها معمولاً ساده، مقاوم و مناسب شرایط سخت محیطی هستند. امروزه با وجود نسخه های پیشرفته تر این دستگاه،‌ نوع آنالوگ ارت سنج نیز در پروژه های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد.

ارت سنج کلمپی

ارت تستر کلمپی یکی از پیشرفته ترین ابزارهای اندازه گیری مقاومت زمین است که بدون نیاز به قطع کابل و یا استفاده از میله های کمکی، امکان تست سریع و دقیق سیستم ارتینگ را فراهم می کند. این دستگاه به ویژه در پروژه های صنعتی و محیط هایی که دسترسی به الکترودها دشوار است، کاربرد فراوان دارد.

ویژگی های یک ارت سنج حرفه ای

یک ارت سنج حرفه ای باید فراتر از اندازه گیری ساده عمل کند. بهترین دستگاه ارت سنجی باید ویژگی هایی داشته باشد که علاوه بر دقت بالا، استفاده از آن را آسان و کاربردی کند. برخی از مهم‌ ترین ویژگی های بهترین مارک ارت سنج عبارتند از:

• قابلیت کالیبراسیون آسان: هر دستگاه اندازه‌ گیری نیاز به کالیبراسیون دارد. ارت سنجی که بتوان آن را به راحتی کالیبره کرد، ارزش خرید بیش‌تری دارد.
• دقت و پایداری بالا: ارت تستر باید در شرایط مختلف محیطی (رطوبت، دما، نویز الکتریکی) نتایج دقیقی ارائه دهد.
• کیفیت ساخت و طول عمر دستگاه: دستگاهی که از مواد باکیفیت ساخته شده باشد، سال‌ها کار می کند و نیاز به تعمیر ندارد.
• نمایشگر خوانا: ارت سنج دیجیتال با نمایشگر بزرگ و نور پس زمینه کار با دستگاه را ساده تر می کند.
• قابلیت حمل آسان: به خصوص در ارت سنج قلمی یا مدل های پرتابل، وزن و اندازه دستگاه اهمیت زیادی دارد.
• پشتیبانی فنی و خدمات پس از فروش: برندهایی مثل فلوک، مستک، هیوکی و کیوریتسو در این زمینه پیشرو هستند.
• قیمت مناسب نسبت به امکانات: گاهی یک ارت سنج ایرانی می‌تواند با نصف قیمت مدل خارجی همان کیفیت را ارائه دهد. اگر چه گزینه های اقتصادی خارجی از برندهای CEM، مستک و SEW نیز در بازار وجود دارند.

قیمت ارت سنج

یکی از اصلی ترین فاکتورهای مؤثر بر قیمت ارت سنج، نوع دستگاه است. ارت سنج ها در مدل های مختلفی مانند عقربه ای، دیجیتال و کلمپی طراحی و تولید می شوند. ارت تستر دیجیتال معمولاً امکانات بیشتری مانند نمایشگر دیجیتالی، امکان ذخیره داده های اندازه گیری شده و دقت بالایی دارند. به همین دلیل نسبت به مدل های آنالوگ یا عقربه ای از قیمت بیشتری برخوردارند. در مقال ارت سنج های کلمپی نیز به دلیل برخورداری از تکنولوژی پیشرفته و قابلیت تست ارتنیگ بدون نیاز به قطع مدار جزو ارت سنج هایی با قیمت بالا به حساب می آیند.

عامل تأثیرگذار بعدی بر قیمت ارت تستر،‌ برند و شرکت سازنده دستگاه است. برندهای شناخته شده که سابقه طولانی در تولید تجهیزات اندازه گیری دارند، معمولاً از مواد اولیه با کیفیت، استانداردهای سخت گیرانه و کنترل کیفیت دقیقی برای تولید تستر مقاومت زمین استفاده می کنند. این موضوع باعث می شود محصولات آن ها از نظر دقت و دوام بسیار قابل اعتماد تر باشند. در مقابل برندهای کم تر شناخته شده ممکن است ارت سنج هایی با امکانات کم تر یا کیفیت ساخت متفاومتی ارائه دهند. اعتبار برند، خدمات پس از فروش و دسترسی به قطعات یدکی همگی عواملی هستند که به طور مستقیم بر قیمت ارت سنج اثر گذارند.

مطالعه بیشتر

ارت سنج چیست و چگونه مقاومت زمین را اندازه گیری می کند؟

راهنمای انتخاب ارت سنج مناسب

ارت سنج کلمپی چیست؟

آموزش کار با ارت سنج کلمپی