آموزش نحوه کار با ارت سنج کلمپی | گام های ساده و عملی

اگر به دنبال یادگیری نحوه کار با ارت سنج کلمپی هستید یا می‌خواهید بدانید ارت سنج چگونه کار می کند، این مقاله برای شما نوشته شده است.

چگونه مطمئن شویم که سیستم ارتینگ مراکز نیروگاهی، صنعتی یا ساختمان ها به درستی کار می کند؟ پاسخ ساده است. با کمک ارت سنج کلمپی می توان از کارکرد صحیح سیستم ارتینگ اطمینان حاصل کرده و مقاومت زمین را به درستی اندازه گیری نمود. اما چرا استفاده از ارت سنج کلمپی؟ در این مقاله از فروشگاه درخشش الکتریک قصد داریم تا در باره این دستگاه اندازه گیری که با نام ارت تستر کلمپی نیز شناخته می شود بیش تر صحبت کنیم.

در این راهنما به صورت گام به گام و عملی با اصول، روش‌ها و نکات ایمنی کار با ارت تستر کلمپی آشنا خواهید شد. همچنین، مقایسه‌ای با روش‌های دیگر مانند روش کار با ارت سنج سه سیمه خواهیم داشت.

 

برای دریافت فایل PDF مقاله کلیک کنید

 

ارت سنج کلمپی چیست؟

ارت سنج کلمپی (Clamp Earth Tester) یا همان ارت تستر کلمپی بهترین ابزار برای اندازه‌گیری مقاومت زمین است. یکی از بزرگ‌ترین مزایای ارت سنج کلمپی این است که بدون نیاز به قطع کردن مدار یا خاموش کردن تجهیزات، می‌توانیم وضعیت ارتینگ را بررسی کنیم. در واقع تنها با قرار گرفتن کلمپ دور هادی ارت، دستگاه مقدار مقاومت را به‌طور دقیق نشان می‌دهد.

نحوه کار با ارت سنج کلمپی بر اساس قانون القای الکترومغناطیسی است. به این صورت که سیم‌پیچ داخلی کلمپ یک جریان مشخص را به هادی ارت تزریق کرده و همزمان حلقه دیگری جریان برگشتی را اندازه‌گیری می‌کند. با تقسیم ولتاژ به جریان، مقدار مقاومت زمین به‌دست می‌آید.

 

نحوه کار ارت سنج کلمپی

برای اینکه بهتر متوجه شویم نحوه کار ارت سنج کلمپی چگونه است، اصول عملکرد آن را دقیق‌تر توضیح خواهیم داد. این دستگاه همان‌طور که گفتیم، بر اساس القای الکترومغناطیسی کار می‌کند. کلمپ دستگاه شامل دو بخش اصلی است:

۱- سیم ‌پیچ اولیه که وظیفه تولید میدان مغناطیسی و تزریق جریان به هادی ارت را دارد.

۲- سیم ‌پیچ ثانویه که میزان جریان برگشتی را اندازه‌گیری کرده و سپس مقاومت زمین محاسبه می‌شود.

شاید کمی پیچیده به نظر برسد اما اگر بخواهیم به سؤال ارت سنج چگونه کار می کند ساده تر پاسخ دهیم خواهیم گفت که دستگاه یک جریان کوچک در سیم ارت تزریق می‌کند و بر اساس مقدار جریانی که برمی‌گردد، مقاومت زمین را محاسبه می‌کند. هرچه مقاومت زمین پایین ‌تر باشد، جریان برگشتی بیش تر و در نتیجه عدد نمایش داده شده روی دستگاه کم تر خواهد بود.

نحوه کار با ارت تستر کلمپی بسیار آسان تر از کار با انواع ارت سنج دیجیتال یا عقربه ای است. اما برخی افراد به درستی کار با این ابزار را نمی دانند. در ادامه به معرفی گام ‌های ساده و عملی در نحوه کار با ارت سنج کلمپی خواهیم پرداخت.

 

 

گام ‌های ساده و عملی در نحوه کار با ارت سنج کلمپی

حال که با اجزای دستگاه و اساس عملکرد آن آشنا شدیم، وقت آن است که مراحل عملی کار با ارت سنج کلمپی را بررسی کنیم.

۱- قبل از هرچیز باید از سلامت باتری های دستگاه و کالیبره بودن آن مطمئن شوید. در بسیاری از انواع مدل های ارت سنج کلمپی، کالیبراسیون اولیه به صورت خودکار و توسط دستگاه انجام می‌شود. اگر دستگاه شما از قابلیت کالیبراسیون خودکار پشتیبانی نمی کرد، حتما قبل از استفاده باید آن را کالیبره کنید.

۲- اگر دستگاه نیاز به Zero Adjustment  (تنظیم صفر) دارد، فک کلمپ را بسته و دکمه “ZERO” را فشار دهید. همچنین رنج ارت سنج کلمپی را روی حالت Auto بگذارید (اگر دستی است، از بیشینه به سمت پایین بیایید). در صورت وجود Filter/Average برای محیط‌های نویزی در ارت سنج کلمپی، حتماً آن را فعال کنید.

۳- حتماً توجه کنید که سیم ارت (ارتینگ) به چاه یا الکترود ارت متصل باشد. محل اندازه‌گیری باید روی سیمی انجام شود که به سیستم ارت اصلی وصل است (معمولاً سیم سبز یا زرد-سبز). پس از اطمینان از این موارد فک ارت‌ سنج را باز کنید و آن را دور سیم ارت مورد نظر قرار دهید. دقت کنید که هیچ سیم دیگری (غیر از سیم ارت) داخل فک نباشد، چون باعث خطا در اندازه‌گیری می‌شود.

۴- پس از بستن فک روی سیم، دستگاه به‌ صورت اتوماتیک مقاومت حلقه ارت را اندازه می‌گیرد. عدد نمایش داده شده روی نمایشگر بر حسب اهم (Ω) نشان‌دهنده مقاومت ارت است. برخی مدل ‌ها هم‌ زمان جریان نشتی ارت (mA/A) را هم نشان می‌دهند.

یادتان باشد که

ارت سنج کلمپی مقاومت حلقه‌ی زمین را اندازه می‌گیرد، نه مقاومت یک الکترود را. یعنی وقتی چند میله یا مسیر موازی برای زمین دارید، دستگاه مقاومت معادل آن‌ها را نشان می‌دهد.

 

نکات ایمنی مهم در کار با ارت سنج کلمپی

گرچه کار با این دستگاه نسبتاً ساده است، اما رعایت برخی نکات ایمنی می‌تواند از بروز حوادث مختلف جلوگیری کند و دقت اندازه‌گیری را افزایش دهد. در ادامه مهم ترین نکات ایمنی کار با ارت تستر کلمپی را معرفی خواهیم کرد.

 

۱- پرهیز از تست روی کابل ‌های برق ‌دار

ارت سنج کلمپی صرفاً برای تست سیم ارت طراحی شده است. اگر به اشتباه روی کابل ‌های فاز یا نول استفاده شود، احتمال آسیب جدی به دستگاه و حتی خطر برق‌گرفتگی وجود دارد.

 

۲- استفاده از دستکش ایمنی

هرچند ولتاژ تزریقی دستگاه بسیار پایین است و خطری ایجاد نمی‌کند، اما هنگام کار در محیط‌های صنعتی بهتر است از دستکش ایمنی عایق استفاده شود.

 

۳- بررسی سلامت سیم ارت قبل از تست

قبل از قرار دادن کلمپ روی سیم ارت، مطمئن شوید که سیم سالم، بدون خوردگی و اتصال کامل به الکترود زمین دارد. در غیر این صورت نتایج به درستی نمایش داده نخواهد شد.

 

۴- جلوگیری از نویز محیطی

برای افزایش دقت، بهتر است در زمان تست، دستگاه‌ های بزرگ الکتریکی خاموش باشند. در غیر این صورت، میدان‌های مغناطیسی ایجاد شده ممکن است عدد نمایش داده شده را تحت تاثیر قرار دهند. البته خوب است بدانید که مدل های پیشرفته تر ارت سنج کلمپی دارای حالت نویزگیر هستند.

 

۵- رعایت دستورالعمل شرکت سازنده

هر برند از ارت سنج کلمپی دستورالعمل خاصی دارد. مطالعه دقیق دفترچه راهنما کمک می‌کند تا دستگاه همیشه با بالاترین دقت عمل کند.

 

بیش‌تر بخوانید: نکات ایمنی کار با ارت سنج برای تکنسین‌ های برق

 

 

روش کار با ارت سنج سه سیمه در مقایسه با ارت سنج کلمپی

استفاده از ارت سنج سه سیمه روش دیگری برای اندازه گیری مقاومت زمین است که جزو روش های پر کاربر به حساب می آید. اما این روش نسبت به استفاده از ارت تستر کلمپی تفاوت دارد.

 

ارت سنج سه سیمه

روش ارت سنجی سه سیمه، رایج ‌ترین و دقیق ‌ترین روش برای اندازه‌گیری مقاومت چاه ارت است که در آن از سه الکترود (دو الکترود کمکی و یک الکترود سیستم زمین) استفاده می شود. دستگاه، با تزریق جریان الکتریکی به زمین از طریق یک الکترود و اندازه‌گیری افت پتانسیل بین دو الکترود دیگر، طبق قانون اهم (V = I × R) مقاومت زمین را محاسبه می‌کند. این روش به دلیل کاهش اثر مقاومت سیم‌ها و دقت بالا، در محیط‌های صنعتی و ساختمانی کاربرد دارد. یکی از بهترین مدل های این نوع ارت تستر، ارت سنج دیجیتال سه سیمه MS2302 از برند مستک است.

 

ارت سنج کلمپی

همانطور که در ابتدا نیز اشاره کردیم، این دستگاه بدون نیاز به الکترود اضافی و تنها با بستن فک روی سیم ارت، مقدار مقاومت را اندازه‌گیری می‌کند. سرعت بسیار بالایی دارد و برای تست‌های دوره ‌ای بسیار مناسب و ایده ‌آل است.

 

سخن پایانی

در این مقاله از فروشگاه درخشش لاله زار به طور کامل با نحوه کار با ارت سنج کلمپی آشنا شدیم. این دستگاه پرکاربرد ابزاری ساده و در عین حال قدرتمند برای تست مقاومت سیستم ارت است. به زبان ساده، ارت سنج کلمپی ابزاری سریع، کارآمد و مطمئن برای تست مقاومت زمین است. تنها کافی است سیم ارت را در میان فک دستگاه قرار دهید تا در عرض چند ثانیه مقاومت زمین را اندازه گیری کند.

 

اما فراموش نکنید که

• تست ارت باید به‌صورت دوره‌ای انجام شود.
• انتخاب مدل مناسب بر اساس نوع پروژه اهمیت بالایی دارد.
• تست ارت با ارت تستر کلمپی حتماً باید به صورت حلقه بسته صورت گیرد.

پس اگر قصد دارید تا به آسانی سیستم ارت مجموعه خود را مورد ارزیابی قرار دهید، ارت سنج کلمپی می‌تواند بهترین انتخاب شما باشد. اما لازم است تا نحوه کار با ارت سنج کلمپی را به خوبی بدانید.

 

سوالات متداول (FAQ)

ارت سنج کلمپی برای چه پروژه‌هایی مناسب‌تر است؟
ارت سنج کلمپی بیشتر برای شبکه‌های ارت گسترده مثل کارخانه‌ها، پست‌های برق و ساختمان‌های بزرگ مناسب است.

 

آیا کار با ارت سنج کلمپی نیاز به آموزش تخصصی دارد؟
خیر. تنها با مطالعه دفترچه راهنما و رعایت اصول ایمنی می‌توان به راحتی با این دستگاه کار کرد.

 

ارت سنج کلمپی چه تفاوتی با ارت سنج سه سیمه دارد؟
ارت سنج سه سیمه نیازمند نصب الکترود کمکی است اما ارت سنج کلمپی تنها با کلمپ گرفتن روی سیم ارت کار می‌کند.

 

بهترین شرایط برای تست ارت با ارت سنج کلمپی کدام است؟
زمانی که بار الکتریکی سیستم پایین باشد و نویز محیطی کمتر وجود داشته باشد، نتایج دقیق‌تر خواهند بود.

 

ارت‌ سنج کلمپی برای چه سیستم ‌هایی مناسب است؟
برای سیستم‌ هایی که چند الکترود زمین به‌صورت موازی یا رینگ ارتینگ به هم متصل شده‌اند.

 

خطاهای رایج هنگام استفاده از ارت ‌سنج کلمپی چیست؟
وجود مقاومت زیاد در حلقه زمین، استفاده در سیستم تک ‌ارتی و کیفیت پایین اتصال الکترودها